Một phần mềm tính toán lashing có thể thực hiện rất nhanh những phép tính mà trước đây kỹ sư phải mất nhiều thời gian để kiểm tra thủ công. Nhưng tốc độ tính toán không đồng nghĩa với việc phần mềm có thể thay thế hoàn toàn người làm kỹ thuật. Với công việc lashing, vấn đề không chỉ nằm ở việc tính ra một con số.
Kỹ sư còn phải xác định dữ liệu đầu vào có đúng hay không, phương án chằng buộc có khả thi không, kết quả tính toán có phù hợp với tình trạng hàng, thiết bị, điều kiện vận chuyển hay không. Đó cũng là lý do Lashware nên được nhìn nhận như công cụ hỗ trợ kỹ sư lashing, thay vì một hệ thống có thể tự đưa ra mọi quyết định thay con người.
Phần Mềm Có Thể Tính Toán, Nhưng Không Tự Biết Hàng Thực Tế Như Thế Nào
Một bài toán lashing bắt đầu bằng những dữ liệu rõ ràng: Khối lượng hàng, Kích thước kiện hàng, Vị trí trọng tâm, Hệ số ma sát, Góc chằng buộc, Loại dây, xích hoặc thiết bị securing, Khả năng chịu lực của điểm liên kết, Điều kiện vận chuyển và gia tốc thiết kế.
Nếu dữ liệu đầu vào chính xác, phần mềm xử lý nhanh các phép tính liên quan đến lực tác động, lực giữ của hệ thống securing, nguy cơ trượt hoặc lật, mức độ đáp ứng của phương án. Nhưng trong thực tế, kỹ sư không phải lúc nào cũng nhận được một bộ dữ liệu hoàn hảo.
Ví dụ, bản vẽ của một máy công nghiệp có thể ghi khối lượng 12 tấn. Tuy nhiên, khi khảo sát thực tế, kỹ sư phát hiện trọng tâm của máy nằm lệch đáng kể so với vị trí dự kiến. Hoặc mặt đáy có lớp sơn, dầu hoặc vật liệu trung gian làm thay đổi điều kiện tiếp xúc với mặt boong.
Phần mềm không thể tự nhìn thấy những vấn đề đó nếu chúng không được phản ánh vào dữ liệu đầu vào. Sai đầu vào thì một phép tính đúng vẫn có thể dẫn đến một phương án không phù hợp.
Kỹ Sư Lashing Là Người Đánh Giá Bài Toán Thực Tế
Theo IMO CSS Code, việc xếp đặt và chằng buộc hàng hóa an toàn phụ thuộc vào quá trình lập kế hoạch, thực hiện và giám sát; người thực hiện công việc này cần có năng lực và kinh nghiệm phù hợp, đồng thời phải hiểu cách áp dụng Cargo Securing Manual.
Điểm này rất quan trọng khi sử dụng Lashware. Kỹ sư không chỉ nhập số liệu rồi chờ kết quả. Họ phải đặt câu hỏi:
- Hàng này thực tế được đặt như thế nào?
- Điểm nào có thể dùng để chằng buộc?
- Dây hoặc xích có thể đi theo đúng góc thiết kế hay không?
- Điểm lashing trên hàng có đủ khả năng chịu lực không?
- Mặt boong có chịu được tải truyền xuống không?
- Có cần chèn gỗ, blocking, stopper, kết hợp nhiều phương pháp securing hay không?
Đây là những vấn đề liên quan trực tiếp đến hiện trường mà phần mềm không thể tự quyết định nếu không có dữ liệu và đánh giá của người có chuyên môn.
Lashware Giúp Kỹ Sư Tiết Kiệm Thời Gian Ở Đâu?
Giá trị của phần mềm nằm ở việc giảm bớt phần công việc tính toán lặp lại và giúp kỹ sư kiểm tra phương án có hệ thống hơn. Thay vì phải thực hiện từng phép tính thủ công cho nhiều phương án, kỹ sư có thể sử dụng phần mềm để đánh giá các trường hợp khác nhau.
Chẳng hạn, cùng một kiện máy có thể được xem xét với: Hai cách bố trí vị trí hàng khác nhau, Các góc lashing khác nhau, Số lượng dây hoặc xích khác nhau, Có hoặc không có blocking, Các điều kiện ma sát khác nhau, Các phương án securing khác nhau,...
Khi thay đổi một thông số, việc kiểm tra lại phương án có thể được thực hiện nhanh hơn đáng kể. Điều này đặc biệt hữu ích với hàng project cargo, máy móc, kết cấu thép, những kiện hàng có hình dạng, trọng tâm không tiêu chuẩn.
Kỹ Sư Vẫn Phải Kiểm Tra Kết Quả Tính Toán
Một trong những sai lầm khi sử dụng phần mềm kỹ thuật là xem kết quả trên màn hình như một đáp án cuối cùng. Trong lashing, kết quả cần được đọc và kiểm tra về mặt kỹ thuật. Ví dụ, phần mềm có thể cho thấy phương án đạt yêu cầu về lực giữ. Nhưng kỹ sư vẫn phải kiểm tra xem phương án đó có thể thi công hay không.
Một dây lashing được tính toán theo một góc nhất định nhưng ngoài thực tế bị vướng vào kết cấu tàu thì góc thực tế sẽ khác. Một điểm liên kết được đưa vào mô hình với khả năng chịu tải nhất định nhưng thiết bị thực tế tại hiện trường lại có thông số thấp hơn.
Một phương án có đủ lực chống trượt trên giấy nhưng hàng có trọng tâm cao, hình dạng đặc biệt và nguy cơ lật lại chưa được đánh giá đầy đủ. Vì vậy, “kết quả đạt” và “phương án có thể triển khai an toàn” không phải lúc nào cũng là một khái niệm.
Kinh Nghiệm Của Kỹ Sư Quan Trọng Nhất Khi Chọn Dữ Liệu Đầu Vào
Phần mềm càng tốt thì chất lượng dữ liệu đầu vào càng quan trọng. Kỹ sư có kinh nghiệm thường biết những thông tin nào cần xác minh trước khi đưa vào bài toán. Ví dụ với một kiện hàng nặng:
- Khối lượng: Có phải tổng khối lượng thực tế hay chỉ là khối lượng thiết bị?
- Trọng tâm: Có nằm ở giữa kiện hay lệch về một phía?
- Kích thước: Có bộ phận nhô ra làm thay đổi vị trí tiếp xúc hoặc điểm chằng không?
- Bề mặt tiếp xúc: Là thép, gỗ, cao su hay vật liệu khác?
- Điểm securing: Là điểm được nhà sản xuất thiết kế để nâng, vận chuyển hay chỉ là một kết cấu phụ?
- Thiết bị lashing: Thông số trên chứng nhận có phù hợp thiết bị thực tế đang sử dụng?
Những câu hỏi này không phải là phần “nhập dữ liệu” đơn thuần. Chúng đòi hỏi người thực hiện hiểu hàng hóa và hiểu cách hàng hóa được vận chuyển.
Không Nên Nhầm Tính Toán Lashing Với Tính Ổn Định Của Tàu
Một điểm khác cũng cần phân biệt rõ. Khi nói đến “độ ổn định của hàng hóa”, đang nói đến khả năng kiện hàng giữ được vị trí và không bị trượt, lật hoặc dịch chuyển vượt mức cho phép dưới các tác động dự kiến. Đó không đồng nghĩa với tính ổn định nguyên vẹn của con tàu.
Ổn định của tàu liên quan đến những vấn đề như trạng thái tải, mớn nước, trim, GM, các yêu cầu về intact stability. Đây là một phạm vi kỹ thuật khác. Do đó, việc sử dụng một phần mềm lashing để tính securing không có nghĩa là phần mềm đó thay thế loading computer, Cargo Securing Manual, các tài liệu kỹ thuật được phê duyệt của tàu.
Lashware Không Thay Thế Cargo Securing Manual
Đối với vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, Cargo Securing Manual vẫn là tài liệu quan trọng trong việc tổ chức và kiểm soát phương án chằng buộc. IMO cũng đang phát triển các yêu cầu liên quan đến tiêu chuẩn hiệu năng cho lashing software.
Tại CCC 10 năm 2024, IMO ghi nhận hướng xây dựng tiêu chuẩn hiệu năng hài hòa để phần mềm lashing có thể được sử dụng bổ sung cho Cargo Securing Manual, chứ không phải thay thế tài liệu này.
Đây là cách hiểu phù hợp khi đưa Lashware vào quy trình kỹ thuật: Cargo Securing Manual + tiêu chuẩn áp dụng + dữ liệu thực tế + kinh nghiệm kỹ sư + phần mềm tính toán chứ không phải: Phần mềm = kỹ sư.
Khi Nào Kỹ Sư Càng Cần Kinh Nghiệm Thực Tế?
Có một số tình huống mà vai trò của kỹ sư đặc biệt quan trọng.
Hàng Có Trọng Tâm Cao
Một kiện hàng có trọng tâm cao có thể không chỉ phát sinh nguy cơ trượt mà còn có nguy cơ lật. Khi đó, kỹ sư phải xem xét hình học của kiện hàng, vị trí điểm chằng, hướng lực và khả năng tạo mômen lật.
Hàng Có Hình Dạng Không Tiêu Chuẩn
Máy móc, thiết bị công nghiệp hoặc kết cấu thép thường không có hình dạng hộp đơn giản. Có thể xuất hiện phần nhô, chân đế nhỏ, khoảng trống hoặc trọng tâm lệch. Việc lựa chọn điểm tựa và điểm securing vì thế không thể chỉ dựa vào kích thước tổng thể.
Điểm Chằng Không Thuận Lợi
Một phương án tính toán có thể yêu cầu dây đi theo một góc nhất định. Nhưng kết cấu thực tế của tàu hoặc hàng có thể khiến dây không thể đặt đúng vị trí đó. Kỹ sư phải điều chỉnh phương án và tính toán lại.
Điều Kiện Vận Chuyển Thay Đổi
IMO CSS Code yêu cầu việc lập phương án securing phải xét đến điều kiện thời tiết nghiêm trọng dự kiến trên hành trình; các chuyển động của tàu tạo ra gia tốc theo các phương khác nhau, là nguồn gốc của nhiều vấn đề securing.
Vì vậy, một phương án không thể được đánh giá chỉ bằng một con số tĩnh mà bỏ qua hành trình và điều kiện vận chuyển liên quan.
Lashware Nên Được Đặt Ở Đâu Trong Quy Trình Làm Việc?
Một quy trình thực tế có thể được hiểu đơn giản như sau:
- Khảo sát hàng hóa: Xác định khối lượng, kích thước, trọng tâm, kết cấu, các điểm dùng để securing.
- Khảo sát phương tiện vận chuyển: Xác định vị trí đặt hàng, mặt boong, điểm lashing, các giới hạn liên quan.
- Xây dựng phương án: Kỹ sư lựa chọn cách bố trí hàng, blocking, chocking, hệ thống lashing phù hợp.
- Tính toán bằng Lashware: Đưa dữ liệu đã kiểm tra vào phần mềm để đánh giá phương án theo các tiêu chí tính toán phù hợp.
- Kiểm tra kỹ thuật: Đối chiếu kết quả với thực tế, thông số thiết bị, điểm liên kết, khả năng thi công.
- Hoàn thiện phương án: Nếu kết quả chưa phù hợp, kỹ sư thay đổi cách bố trí, securing rồi tính toán lại
- Triển khai và giám sát: Phương án tính toán cuối cùng vẫn phải được thực hiện đúng ngoài hiện trường và kiểm tra trong quá trình thao tác.
Giá Trị Thực Sự Của Lashware Là Gì?
Nếu sử dụng đúng cách, Lashware không làm giảm vai trò của kỹ sư lashing mà giúp kỹ sư tập trung nhiều hơn vào phần việc cần kinh nghiệm. Máy tính làm tốt việc tính toán nhanh, xử lý nhiều trường hợp và giảm các phép tính lặp lại. Kỹ sư làm tốt việc:
- Hiểu đặc điểm thực tế của hàng.
- Đánh giá dữ liệu đầu vào.
- Nhận biết những rủi ro mà mô hình chưa phản ánh.
- Lựa chọn phương án securing khả thi.
- Kiểm tra thiết bị và điểm liên kết.
- Đánh giá khả năng thi công.
- Đối chiếu với quy định và tài liệu kỹ thuật áp dụng.
- Chịu trách nhiệm về quyết định kỹ thuật trong phạm vi công việc của mình.
Đó là lý do một phần mềm lashing tốt không nên được nhìn nhận theo hướng “thay thế kỹ sư”, mà theo hướng “tăng năng lực tính toán và kiểm tra cho kỹ sư”.
Kết Luận
Lashware không thay thế kinh nghiệm của kỹ sư lashing. Phần mềm hỗ trợ xử lý các phép tính, kiểm tra phương án, giúp quá trình đánh giá nhanh, nhất quán. Chất lượng của một phương án lashing phụ thuộc vào dữ liệu đầu vào, cách mô hình hóa, khả năng đánh giá điều kiện thực tế.
Đặc biệt với hàng nặng, hàng quá khổ, hàng có trọng tâm cao hoặc hàng không tiêu chuẩn, kinh nghiệm của kỹ sư vẫn là yếu tố quan trọng để biến một kết quả tính toán thành một phương án có thể triển khai ngoài thực tế.
IMO cũng đang tiếp tục phát triển tiêu chuẩn hiệu năng cho lashing software theo hướng phần mềm được sử dụng như công cụ bổ sung cho Cargo Securing Manual. Vì vậy, cách tiếp cận hợp lý không phải là “phần mềm hay kỹ sư”, mà là kỹ sư sử dụng phần mềm đúng cách để nâng cao chất lượng công việc lashing.
Nếu bạn đang tìm kiếm địa điểm cung cấp dịch vụ lashing chằng buộc hàng hóa uy tín, chất lượng hãy liên hệ ngay với Sancopack qua số Hotline: 0987905554 để nhận được tư vấn và báo giá sớm nhất nhé!
